Prema analizi koju je objavio britanski „Gardijan“, sto najvećih svjetskih naftnih i gasnih kompanija ostvarilo je profit od preko 30 miliona dolara svakog sata tokom prvog mjeseca rata.
Cijena nafte u martu dostigla je prosjek od 100 dolara po barelu, što je kompanijama donijelo dodatni mjesečni profit od neverovatne 23 milijarde dolara. Među najvećim dobitnicima izdvajaju se:
Saudi Aramko
Gasprom
Eksonmobajl
Procjene su sumorne – ako cijene ostanu na ovom nivou, naftne kompanije bi do kraja 2026. godine mogle inkasirati dodatnih 234 milijarde dolara.
Ovaj ekstraprofit ne pada sa neba – on dolazi direktno iz džepova običnih građana. Visoke cijene goriva i energije za domaćinstva guraju potrošače na ivicu egzistencije.
Kako bi ublažile udar, desetine država, uključujući Italiju, Brazil i Australiju, primorane su da smanjuju poreze na gorivo. Rezultat? Državne kase ostaju prazne, što direktno ugrožava finansiranje:
Zdravstva
Obrazovanja
Socijalnih davanja
Sve glasniji zahtjevi za porez na ekstraprofit
Ministri finansija Njemačke, Španije, Italije, Portugala i Austrije uputili su jasnu poruku Evropskoj komisiji: „Oni koji profitiraju od rata moraju dati svoj doprinos.“
– To bi omogućilo finansiranje privremene pomoći potrošačima i obuzdavanje inflacije, bez dodatnog opterećenja javnih budžeta – naveli su ministri u pismu od 4. aprila.
Koliko zarađuju najveći igrači?
Prema podacima „Ristad Enerdžija“, ovo su projekcije ratnog profita za 2026. godinu:
Saudi Aramko: Projektovani profit od 25,5 milijardi dolara.
Ruski giganti (Gasprom, Rosnjeft, Lukoil): Očekuje se oko 23,9 milijardi dolara. Samo u martu, Rusija je od izvoza nafte prihodovala 840 miliona dolara dnevno.
Eksonmobajl: Mogao bi ostvariti 11 milijardi dolara viška, dok je tržišna vrijednost kompanije skočila za nevjerovatnih 118 milijardi.
Ševron i Šel: Na putu su da zajedno ostvare preko 16 milijardi dolara ekstraprofita.
Sektor nafte i gasa već decenijama dominira globalnom ekonomijom, ostvarujući u prosjeku bilion dolara čistog profita godišnje. Patrik Gajel iz organizacije „Global Vitnes“ upozorava da su građani taoci ove industrije.
– Dok god vlade ne prekinu svoju zavisnost od fosilnih goriva, kupovna moć svih nas biće talac hirova moćnika – ističe Gajel, piše Glas Srpske.
Šef UN za klimu, Simon Stijel, dodaje da je spasonosno rješenje u obnovljivim izvorima energije, jer oni štite nacionalni suverenitet:
– Sunčeva svjetlost ne zavisi od uskih i ranjivih pomorskih prolaza.
Srpskainfo
