Kako je SNSD godinama radio na fragmentaciji opozicije i zašto je danas važno njeno objedinjavanje

Politička scena Republike Srpske godinama funkcioniše po modelu u kojem vlast opstaje ne samo zahvaljujući sopstvenoj snazi, već i zahvaljujući slabosti, podjelama i međusobnim sukobima opozicije.

Od dolaska SNSD-a na vlast, jedan od ključnih političkih mehanizama bio je upravo rad na usitnjavanju opozicionog prostora. Umjesto jedne ili dvije snažne alternative vlasti, Republika Srpska je godinama dobijala desetine opozicionih partija, pokreta, frakcija i pojedinaca koji su često više energije trošili jedni na druge nego na borbu protiv vlasti.

Najpoznatiji simbol takve politike postao je izraz „papci“, koji je u politički riječnik Republike Srpske ušao nakon afere iz 2014. godine, kada su pojedini opozicioni poslanici nakon izbora prešli na stranu vladajuće većine i omogućili SNSD-u stabilnu vlast. Taj slučaj ostao je simbol političke korupcije, trgovine mandatima i razbijanja opozicionog fronta.

Godinama nakon toga nastavljen je isti obrazac. Pojedini opozicioni funkcioneri prelazili su u vlast, osnivane su nove partije i frakcije, a opozicioni blok je konstantno slabio kroz međusobne sukobe, sujete i borbu za lične političke pozicije.

Takvo stanje najviše je odgovaralo SNSD-u, jer razjedinjena opozicija teško može ozbiljno ugroziti vlast koja godinama kontroliše institucije, resurse i veliki dio medijskog prostora.

Građani žele ozbiljnu alternativu

Preko dvije decenije jedne te iste vlasti u Republici Srpskoj je stvorilo osjećaj prezasićenosti kod građana. Oni bez ikakve dileme žele promjene, ali one moraju da budu ubjedljive i kredibilne. Razjedinjena i posvađana opozicija je daleko od te slike.

Zbog toga se danas sve češće govori o potrebi integrisanja opozicionih stranaka i stvaranja šireg političkog fronta koji bi mogao predstavljati ozbiljnu alternativu vlasti.

Ideja objedinjavanja opozicije nije važna samo zbog matematike i sabiranja glasova, nego i zbog vraćanja povjerenja birača koji su umorni od stalnih podjela i sukoba unutar opozicionog bloka.

Mnogi smatraju da bi opozicija, ukoliko želi ozbiljno da ugrozi SNSD, morala pokazati političku zrelost, spremnost na kompromis i jasnu strategiju zajedničkog djelovanja.

Otklon od malignog uticaja Vučića

Međutim, jednako važno pitanje jeste i odnos opozicije prema političkom uticaju iz Srbije. Posljednjih godina sve češće se govori o snažnom uplivu režima Aleksandra Vučića na političke procese u Republici Srpskoj, kako kroz medije, političke konsultante, tako i kroz pojedine stranačke i bezbjednosne veze.

Dio javnosti smatra da opozicija u Republici Srpskoj nikada neće izgraditi puni kredibilitet dok ne napravi jasan otklon od malignog političkog uticaja režima u Srbiji, koji često ima interes da kontroliše i vlast i opoziciju u Republici Srpskoj.

Takav otklon ne bi značio antisrpsku politiku niti prekid odnosa sa Srbijom, već prije svega političku samostalnost i pravo da se odluke o Republici Srpskoj donose u Banjaluci, a ne u centrima moći van nje.

U suprotnom, opozicija rizikuje da ostane zarobljena između unutrašnjih podjela i spoljnog političkog uticaja, što vlasti dodatno olakšava dugogodišnji opstanak.

Zbog toga pitanje objedinjavanja opozicije danas više nije samo stranačko pitanje, nego pitanje političkog opstanka ozbiljne alternative vlasti u Republici Srpskoj.

ISTOK