Surova matematika domaćeg agrara: U FBiH podrška mladima viša za 1538% nego u RS!
Budžet za poljoprivredu u Republici Srpskoj za 2026. godinu iznosi 180 miliona maraka i ostao je potpuno isti kao i prethodne dvije godine. Bez rasta, bez korekcije i bez reakcije na inflaciju koja je u međuvremenu pojela značajan dio te vrijednosti.
U isto vrijeme, Federacija BiH ne samo da ima veći budžet, 190 miliona KM, (uz najavljeno povećanje za još 10 miliona), nego su podsticaji u FBiH veći za 5,5%. Kada se pogledaju i ostala izdvajanja razlike ne prestaju, pokazuje analiza koju je radilo Udruženje mljekara RS.
Dok Republika Srpska za podršku mladima za pokretanje biznisa izdvaja 470.000 KM (i to strogo ograničeno samo na agronome), Federacija za mlade izdvaja 7,7 miliona maraka i to za sve mlade ljude koji žele raditi. To znači da je podrška mladim poljoprivrednicima u FBiH za oko 15,4 puta veća nego u Republici Srpskoj.
Ogroman jaz u stočarstvu i mljekarstvu: RS izgubila 8.000 proizvođača!
U samoj proizvodnji jaz je jednako očigledan. Premija za mlijeko u Republici Srpskoj iznosi 0,30 KM po litru, dok u Federaciji ide i do 0,44 KM (više za 43,33%). Podrška po muznoj kravi je oko 2.609 KM u RS, dok u Federaciji prelazi 4.028 KM (više za 54,36%).
Posljedice ovakve politike najbolje oslikavaju i ove brojke- prije deset godina Republika Srpska je imala oko 11.000 proizvođača mlijeka, dok ih je danas manje od 3.200. U isto vrijeme, Federacija BiH ima više od 16.800 proizvođača, iako nema višestruko veći broj stanovnika.
Ni ostatak stočarstva ne prolazi bolje. Premija za tovnu junad u Republici Srpskoj ide do 300 KM (često pada i ispod 200), dok u Federaciji iznosi okruglo 1.000 KM. U sistemu “krava-tele” podrška u FBiH je veća za 191% (700 KM naspram 240 KM), a u ovčarstvu više nego duplo veća u korist Federacije (70 KM naspram 22 KM).
Za kukuruz nula maraka podsticaja
U biljnoj proizvodnji situacija je još drastičnija. Za kukuruz u Republici Srpskoj nema podsticaja – nula maraka, dok u Federaciji poljoprivrednici dobijaju 700 KM.
Kod pšenice su iznosi i do duplo veći u Federaciji (1.000–1.100 KM naspram 500 KM u RS), a kod uljarica je ponovo ista slika, gdje je podrška u FBiH veća za 75%. Posebna priča su obavezne mjere i stajnjak, za šta u RS seljaci dobijaju nulu, a u FBiH 350.000 KM.
Milioni za lovstvo i uhljebe
Ali možda najviše govori ono gdje novac odlazi mimo proizvodnje. Dok se štedi na kukuruzu i mljekarima, stavka “Podrška za lovstvo odnosno zabavu” u Republici Srpskoj guta milione, dok u Federaciji iznosi nula maraka.
Istovremeno, sistem pravila i podrške državnim službenicima i raznim uhljebima u RS razrađen je kroz čak 102 člana i za to se izdvajaju milionski iznosi. U Federaciji je ista oblast uređena sa svega 38 članova, a izdvajanja su znatno manja.
Više trošimo na uvoz hrane nego na naftu!
Nakon ovog pregleda postaje kristalno jasno zašto u Bosni i Hercegovini jedemo krompir iz Egipta, paradajz iz Turske, luk iz Kine, a pasulj iz Maroka i Argentine. Prema podacima Ministarstva spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH za 2025. godinu, čak 80 odsto hrane koju konzumiramo dolazi iz uvoza. ZU novcu to je 2,72 milijarde eura.
Ili još slikovitije – Bosna i Hercegovina, pored svih domaćih oranica i resursa, danas troši tri i po puta više novca na uvoz hrane nego na uvoz nafte!
Zato pitanje više nije zašto sektor poljoprivrede u BiH slabi. Pitanje je kako uopšte i postoji.
BUKA
