Kanjon Drine među najdubljim u Evropi

Kanjon Drine među najdubljim u Evropi

Kanjon Drine, dubok i do 1 000 metara, među najdubljim je u Evropi, odmah iza kanjona Tare koji je najdublji.

 

– Kanjon Drine, Žepa, Stari Brod, gdje se gradi istorijski kompleks posvećen Drugom svjetskom ratu, predstavljaju budućnost i za aktivnost ljudi i za privredu tog kraja – priča profesor geografije u Srednjoškolskom centru “Milorad Vlačić” u Vlasenici Dragan Ilić.

Ovaj vrsni poznavalac prirode, planinar, ali i profesor čiji se učenici kite medaljama na geografskim olimpijadama, smatra da su mogućnosti ogromne, i to za rafting, za turističke centre na obali Drine i za izgradnju smještajnih kapaciteta.

– Mi smo se u jednom periodu bili okrenuli čistom preživljavanju. Sada je trend da se osniva sve više planinarskih i ribolovnih društava, turističkih organizacija. U pojedinim mjestima sada forsiraju izgradnju malih turističkih centara i na Drini – ističe Ilić.

Kanjon od čije ljepote zastaje dah

Drina spada u kategorije voda koje su čiste i u nekim dijelovima ta voda se može i piti. U Drinu se uliva mnogo tokova, kao što je Žepa, Lim i neki drugi.

Poseban estetski doživljaj za posmatrača na mjestima gdje ne postoji kanjon i gdje nisu jezera je karakteristična zelena boja koju rijeka ima.

Od ukupne dužine Drine od 350 kilometara, četvrtina se odnosi na kanjonski dio, što je veliki procenat.

– Kod drugih rijeka imamo kanjone mjestimično, ali ovdje imamo blizu 100 kilometara kanjonske doline. U srednjem toku je najveći kanjonski dio Drine, gdje njegova dubina iznosi i do 1.000 metara, što ga svrstava među najdublje u Evropi, odmah iza kanjona Tare – objašnjava Ilić.

Ovaj kanjon je nastao u mlađem kenozoiku prije 60 000 000 godina. Nekada je na tom području bilo more, a kada su počeli tektonski pokreti u vidu podizanja planinskih sistema, kod nas naročito Dinarida, paralelno je trajalo i usijecanje kanjona u te planine.

Drina je, usijecajući se gdje je kanjon najdublji, prepolovila jedan planinski sistem, tako da je od jedne planine napravila dvije – Javor i Taru.

– Ona je prosjekla kanjon na mjestu gdje je, s jedne strane, planina Tara, a s druge planina Javor, koji su nekada činili jedan planinski sistem. Danas ima i smisla to što je Nacionalni park formiran sa naše strane Drine, a paralelno sa suprotne strane se nalazi Nacionalni park “Tara” i imaju dosta zajedničkih osobina, i to ne samo reljefnih, nego i biogeografskih. Tara je, na primjer, poznata po Pančićevoj omorici, a malo ljudi zna u našim krajevima da Pančićeva omorika raste i na planini Javor, sa naše strane – kaže profesor Ilić.

Gotovo da nema zemlje sa ovako očuvanom prirodnom sredinom

– Na pojedinim mjestima, na klisovima rijeke Drine, rastu biljke koje ne rastu nigdje više. Odgovara im i to što donosi rijeka, svježinu i vlagu, odgovara im ekspozicija i izdvojenost od čovjeka i njegovog uticaja. Antropogeni uticaj danas je potpuno uništio biljni omotač, koji je nekada postojao, tako da se na tim skrovitim mjestima u okviru kanjona ostale biljke koje ne trpe zagađenje i kojima odgovara i potpuno čista životna sredina – ističe profesor Ilić.

Na pojedinim dijelovima kanjona zadržale su se i šume prašumskog tipa, što je rijetkost u Evropi. Ilić navodi da postoje države sa velikim šumskim pokrivačima, ali sa tako očuvanom prirodnom sredinom skoro da i nema.

– Imamo prašumu na Tari, ali i u kanjonu Sutjeske, koji gravitira prema kanjonu Drine, pa djelimično i u samom kanjonu Drine imamo prašume koje su danas zaštićena područja i vjerovatno će ljudi povesti računa o njima – objašnjava Ilić.

Biljni pokrivač, kao uslov da bi uopšte preživjeli, a potom i izolovanost tog prostora omogućili su i opstanak pojedinih životinjskih vrsta, kao što je mrki medvjed ili divokoza.

Staništa medvjeda sa strane Srbije je područje Tare, a sa lijeve obale Drine je dio iznad starog grada Klotijevac, koji je potpuno izdvojen i zaštićen od uljeza.

Na razmeđu civilizacija

U stručnim krugovima postoji analogija da kanjoni i klisure Balkana nisu samo bili “zbjegovi” biljaka i životinja u ekstremnim uslovima tokom istorije, već i prostori za očuvanje kulturne baštine i pismenosti balkanskih naroda u manastirima, koji su građeni na tim mjestima.

U više vijekova dugom istorijskom periodu, na razmeđu civilizacija, kao što je to bilo ovo područje, i migracija sa istoka prema zapadu, odnosno sa juga prema sjeveru, da bi se očuvale neke kulturne vrijednosti ljudi su svoje kulturno- istorijske i religijske spomenike pravili u teško dostupnim mjestima.

– To su radili da bi se sačuvali i od očiju osvajača i njihovih namjera da unište te vrijednosti. To je pravilo postojalo i u dolini Drine i dolini drugih rijeka, njenih pritoka, gdje se nalaze najpoznatiji kulturno-istorijski spomenici i ostaci starih civilizacija, čak iz rimskog perioda. Najnovije je otkriće u okolini Skelana, a poznati su i manastiri kao što je Dobrun u kanjonu Rzava i drugi – rekao je Ilić.

Potreban zakon za zaštitu Drine

U valorizaciji potencijala koje za razvoj turizma pruža rijeka Drina i njen kanjon, nikako se ne bi smjelo izgubiti iz vida obaveza da se taj prirodni rezervat, neprocjenjive vrijednosti, zaštiti od štetnih uticaja ljudi, zagađenja i neprimjerog eksploatisanja biljnih i životinjskih resursa.

– Imamo danas veliki problem u kanjonu Drine, gdje su smještena i najveća jezera. Često prolazeći pored tih jezera vidimo i gomile otpadaka koji se sakupljaju, a posljedica su deponija koje se nalaze na obali Drine. Čak su te deponije stvorene i na obalama njenih pritoka. Poznat mi je slučaj rijeke Drinjače gdje se većina gradskog otpada usmjerava prema rijeci – tvrdi profesor Ilić.

On smatra da treba usvojiti strogu zakonsku regulativu koja bi to ustanovila i zabranila takvo ponašanje.

– Rijeka predstavlja osnovu života na različite načine, i za budućnost mora da se sačuva – rekao je profesor geografije iz Vlasenice Dragan Ilić.

Srpskacafe

CATEGORIES
Share This

COMMENTS