Svijet hrli u recesiju sa Evropom na čelu

Svijet hrli u recesiju sa Evropom na čelu

Svjetske berze beleže kontinuirani pad od izbijanja epidemije koronavirusa, a novo survavanje uslijedilo je čim je Svjetska zdravstvena organizacija proglasila pandemiju.

Gubici su počeli na azijskim tržištima koje je u četvrtak predvodila Australija, sa ključnim indeksom “All Ordinaries” koji se smanjio za 7,23 odsto. Uslijedili su indijski Mumbai Senseks koji se smanjio za više od 6,5 odsto i japanski Nikkea 225, koji je izgubila 4,4 odsto. Berza u Hongkongu je do kraja dana pala za 3,4 procenta, dok je šangajski “Shanghai Composite” pao za 1,52 procenta. Dow Jones Industrial Avridž izgubio je skoro 6 odsto, dok je S&P 500 pao za gotovo pet posto. Mnogo brojeva koji govore da je čitav svijet u problemu.

Za potpunu sliku o posljedicama epidemije biće potrebno vremena, ali sve je više dokaza da će one biti teške i ozbiljne. Prije samo nekoliko nedelja, piše Njujork tajms, mali broj ekonomista je smatrao da je recesija moguća, ali COVID-19 nastavlja da se širi i efekti već počinju da se osjećaju.

Na pitanje hoće li biti globalne recesije, ekonomista Goran Radosavljević smatra da je u Evropi ona skoro izvjesna, ali da je rano prognozirati razvoj situacije na svjetskom nivou.

“Evopa je već pred recesijom i bez koronavirusa, a ova situacija već traje dovoljno da ostavi posljedice na evropsku ekonomiju. Stala je Italija, treća ekonomija Evrope. Cijena nafte nastavlja da pada. Sektor transporta će pretrpiti ozbiljne gubitke – podaci o broju putnika koja je Lufthanza prevezla od izbijanja epidemije to najbolje ilustruju”, rekao je Radosavljević za Nova.rs.

Evropska privreda živi od usluga, dodaje Radosavljević, pošto se proizvodnja preselila u Kinu. Kina će po sebi teško upasti u recesiju, smatra Radosavljević, pošto inače bilježi upadljivo visok rast BDP-a, ali usporavanje bi moglo da se negativno odrazi na zemlje čija proizvodnja zavisi od komponenti iz Kine.

Srbija, ističe Radosavljević, daleko veći obim spoljnotrgovinske razmjene obavlja sa Evropskom unijom i regionom, nego sa Kinom; to znači da smo u problemu ukoliko Evropa uđe u recesiju.

Italija i Njemačka će, smatra Radosavljević, sigurno ući u recesiju: nemoguće je da koronavirus nema ekonomske reperkusije po Evropu, mada je pitanje trenutka kada će se posljedice prenijeti na realni sektor. Italija i Njemačka takođe su dva važna trgovinska partnera Srbije, dok je Njemačka i u prethodnim kvartalima bilježila pad.

Radosavljević ističe da ne treba širiti paniku, ali i da nacionalne vlade moraju da razmišljaju na koji će način ekonomski pomoći privredu ukoliko žele da ublaže negativne posljedice nedavno proglašene pandemije.

Amerika je, sa druge strane, još 2009. godine, kada je počela kriza, preduzela mjere koje su se u Evropi doživljavale kao jeres – štampanje novca i upumpavanje u privredu. Evropa je učinila isto sa zakašnjenjem, pošto je prvo pokušala da izbegne inflaciju. Sa te strane je, ocjenjuje Radosavljević, logično očekivati da će SAD umjeti da se nosi sa posljedicama pandemije koja je zahvatila i američki kontinent i subvencijama održi stabilnost. Za Ameriku je, zapravo, najopasniji pad cijene nafte, pošto su SAD trenutno veliki izvoznik.

Ipak, ekonomisti sa kojima je razgovarao Njujork tajms nisu preterano optimistični kada je riječ o SAD: ukoliko se predsjednik Donald Tramp i Kongres ne usaglase oko neophodnih mjera, šanse su praktično pola-pola da i Amerika naredne godine zapadne u recesiju.

Važan faktor je i kakva će biti turstička sezona ove godine, u zavisnosti od toga koliko će trajati pandemija.

“Ova kriza se značajno razlikuje od krize 2008. godine koja je bila ekonomski izazvana i samim tim je mogla da se liječi ekonomskim merama. Aktuelna kriza nije ekonomski izazvana, ali ima ekonomske posledice, zato je važno i da je liječimo malo drugačijim mjerama.”

Nova.rs

CATEGORIES
Share This

COMMENTS