Sve smo pretvorili u banalni teatar sitnih sujeta i još sitnijih dometa

Sve smo pretvorili u banalni teatar sitnih sujeta i još sitnijih dometa

Prije par dana posjetio sam dva velika srpska stratišta, memorijalni kompleks “Kozaru” i “Donju Gradinu” – najveće gubilište u kompleksu logora Jasenovac.

Iako bi trebalo da imamo jasan stav i odnos prema mnogostradalnim precima, danas, osam decenija od njihove golgote, čini se da se srpsko društvo vrti u začaranom krugu neznanja, ideoloških indoktrinacija i svojevrsne apatičnosti i anemičnosti širih narodnih slojeva kada je u pitanju esencijalni poriv ka shvatanju značaja istorijskog konteksta sukoba iz Drugog svjetskog rata.

I dok je vodič u Donjoj Gradini objašnjavao kako je funkcionisao sistem logora Jasenovac, govorio o najmonstruoznijim načinima za likvidaciju Srba i ostalih nepodobnih naroda i društvenih slojeva, te se pozivao na relevantne istorijske dokaze iz njemačke, italijanske, ustaške, jevrejske, pa čak i iz građe novoformiranih jugoslovenskih vlasti nakon Drugog svjetskog rata, gdje procjene ubijenih pripadnika srpskog naroda ne idu ispod brojke od pola miliona, dotle je kustos muzeja na Kozari INSISTIRAO da je taj broj preuveličan i da se kreće u rasponu od 90 do 120 hiljada, nudeći problematična obrazloženja stava koji je zastupao.

U tom momentu mi je prva pomisao bila, ko nas je kleo, nije dangubio! Umjesto da podržavamo istorijske fakte, koje čak priznaju i egzekutori i relevantne svjetske institucije koje se bave proučavanjem genocida u Drugom svjetskom ratu, a samim tim i poštujemo nevino stradale, mi svjesno umanjujemo broj stradalih! I to gdje?!

Na mjestu odakle su odvedene u Jasenovac na desetine hiljada ljudi u samo nekolike sedmice, a da paradoks bude još veći sve se dešava u memorijalnom centru čija bi uloga trebalo da bude upravo njegovanje sjećanja na stradanja sopstvenog naroda. Nažalost, ni na školskom, ni na državnom planu mi nemamo jasno izgrađenu metodologiju njegovanja kulture sjećanja i pamćenja. Nakon ratnih zbivanja devedesetih godina donekle je sazrela misao o nacionalnim i identitetskim stremljenjima, no očigledno da to pitanje nije dovedeno do suvislog nivoa. Uvažavajući činjenicu da pripadnost nekoj, pa tako i političkoj organizaciji sužava prihvatljivi spektar istorijskog tumačenja ne mogu se oteti utisku da smo kao društvo u dobroj mjeri potpali pod razorni uticaj kulture samoporicanja, a koja jeste produkt sve popularnijeg vještačkog “srbovanja”.

Od kada je nastala, na Petrovdan 1990. godine, obnavljajući demokratsku svijest kod prekodrinskih Srba, Srpska demokratska stranka će uz Srpsku pravoslavnu crkvu i SPKD “Prosvjeta” postati lučonoša obnavljanja kulturnih, vjerskih, političkih i identitetskih temelja Srba u Bosni i Hercegovini.

Nastojaće da u punom kapacitetu reafirmiše odnos naroda prema istoriji i tradiciji, što i jeste opšta norma koja važi u savremenoj civilizaciji, jer kako očekivati da nas poštuju drugi, ako to poštovanje prema sopstvenom nasljeđu nemamo mi?!
Nakon više nego turbulentnog razvoja političkih događaja u toku posljednje dvije decenije i konstantnih nastojanja da se ova državotvorna stranka skloni na marginu društvenih zbivanja (vjerovatno joj je predviđena sudbina DS, DSS, SRS…) – ona odolijeva bezprizornim atacima na svoju egzistenciju, odolijeva jer je uspostavila organsku vezu sa narodom, jer je iznikla iz naroda, a svaki napad, svaki novi pokušaj urušavanja i njene degradacije, bez obzira da li dolazio od spoljnog ili unutrašnjeg faktora, korak je više ka gubljenju osjećaja za istinske tradicionalne i patriotske vrijednosti u najljepšem smislu i punom kapacitetu tih pojmova.

Posljednji nasrtaji u cilju daljeg osipanja organizacije koja je u najteža vremena pomirila srpsko društvo, mudrom i nacionalno odgovornom politikom sabirala, a ne dijelila, jeste agresivan i besmislen narativ o “izdajničkoj” ulozi, lobistima stranih ambasada, eksponentima stranih službi itd…

Prihvatanje teza o konvertitskoj ulozi organizacije koja je u političkom smislu stvorila Republiku Srpsku, a njene vođe koje su dale žrtvu ostavljajući decenije života po kazamatima, bile hapšene, smijenjivane u političkim procesima i maltretirane na različite načine, vezivati za kriminogene strukture, nije ništa drugo nego nastojanje da se promijeni društvena svijest kao školski primjer zamjena teza i dokaz u kakvom dijaboličnom društvu živimo.

Ako i uzmemo u obzir pretpostavku da je određen broj ratnih i poratnih kadrova pripadao strukturama koje su narušavale ugled svesrpskog pokreta i svojim ponašanjem narušavali etičke i estetske norme SDS -a, onda moramo takođe konstatovati da se ogromna većina njih danas nalazi u sistemu vlasti. Stvorivši koheziju sa starim anacionalnim kadrovima bivšeg sistema početkom 21. vijeka biva im dozvoljeno da preuzmu društveno – političke procese što će, pokazalo se, ostaviti nesagledive posljedice na cjelokupnu atmosferu u društvu.

Nova vladajuća garnitura svoj će politički diskurs utemeljiti na vještačkim narativima što će dovesti do toga da se krupna nacionalna pitanja koriste u problematičnim kontekstima u propagandne svrhe, te da se tretiraju kao instant sredstva za opstanak na vlasti. Jasno je da je njihov nacionalizam neprirodan i usiljen, ali je kombinacija neznanja, slabog obrazovanja, višedecenijske promjene društvene svijesti, ratnih razaranja, poratnog urušavanja univerzalnih moralnih normi dovelo do toga da se dobar dio naroda samoidentifikovao sa motivima i narativima kojima se kontaminira javni i medijski prostor. Stoga ne treba čuditi ako se za godinu ili dvije ne počne agresivno afirmisati priča kustosa sa Kozare sa početka teksta, jer nama podjela nikad nije manjkalo, one su tu, vidljive su i mogu da budu upotrebljive u kontekstu režiranja novih sukoba u društvu.

Društveni ambijent je do te mjere vulgarizovan da je došlo do potpune dezorjentacije ljudi i njihovog nekritičkog sagledavanja stvari koje nam se svakodnevno serviraju. Sve se pretvorilo u banalni teatar sitnih sujeta i još sitnijih dometa. Postali smo puki konzumenti onoga što nam kreiraju i nameću kao istinu i stvarnost, tako da iako djeluje porazno, ne postoji garancija da priča o 90 000 ubijenih Srba u Jasenovcu neće biti prihvaćena od potomaka Jasenovačkih Novomučenika.

 

Piše Milan Savić

ISTOK

CATEGORIES
Share This