Eksploatacija materijala pretvorena u nekontrolisano vađenje šljunka

Eksploatacija materijala pretvorena u nekontrolisano vađenje šljunka

Ovo je slobodan prevod zaključaka Glavne službe za reviziju javnog sektora, koja je obavila reviziju učinka “Eksploatacija riječnog materijala kao segment integralnog uređenja i zaštite vodotoka reke Drine“. Obuhvaćen je period 2017-2020. godina.

Cilj je da se ispita na koji način nadležne institucije kreiraju i provode mjere i aktivnosti dislokacije i vađenja materijala iz vodotoka i, s tim u vezi, obezbjeđuju adekvatno uređenje i zaštitu vodotoka Drine, te da se na osnovu provedenih ispitivanja ponude preporuke čijim provođenjem nadležne institucije mogu unaprijediti svoje funkcionisanje i stanje u ovoj oblasti.

Nalazi, zasnovani na relevantnim, pouzdanim i dovoljnim revizijskim dokazima, pokazuju da lokacije na kojima je rađena dislokacija i vađenje materijala iz vodotoka Drine nisu određivane na osnovu sagledavanja stanja vodotoka, utvrđenih potreba i prioriteta, niti su doneseni potrebni planski dokumenti. Postupak dodjele lokacija za dislokaciju i vađenje materijala iz vodotoka karakterišu regulatorne nejasnoće, relativno dugo trajanje (prosječno 108 dana), visoke varijacije trajanja postupka u cjelini (od 44 do 268 dana) i njegovih pojedinih faza, nepostojanje konkurencije potencijalnih izvođača radova.  JU „Vode Srpske“ je, u posmatranom periodu, zaključila 35 ugovora o dislokaciji i vađenju materijala iz vodotoka rijeke Drine sa 14 privrednih društava kao izvođača radova, na 12 različitih lokacija. Ugovorena je količina materijala od 1,7 miliona kubnih metara, a izvođači radova su JU „Vode Srpske“ prijavili dislociranu količinu materijala od 1,1 miliona metara kubnih, za šta je obračunata naknada za vađenje materijala iz vodotoka u vrijednosti od 1,7 miliona KM.

– Nadzor odnosno praćenje realizacije zaključenih ugovora o dislokaciji i vađenju materijala iz vodotoka Drine se svodio na povremene posjete zaduženih osoba iz JU „Vode Srpske“ lokalitetima na kojima se izvode radovi bez jasnog pristupa šta se, kada i kako kontroliše, te čime se to dokumentuje. U prosjeku su izvršene dvije kontrole po ugovoru, odnosno kontrola je obavljana jednom u 72 dana realizacije ugovora – napominju posebno revizori.

Izvođenje radova u skladu sa elaboratima suštinski nije kontrolisano, niti su kontrolisane količine stvarno izvađenog riječnog materijala. Nadležne institucije se nisu organizovano bavile eksploatacijom šljunka i pijeska iz vodotoka i priobalnog zemljišta Drine koja se vrši bez izdatih vodnih saglasnosti i drugih potrebnih dokumenata. Inspekcijski nadzor u oblasti uređenja vodotoka Drine se obavljao povremeno i uglavnom se odnosio na kontrolu posjedovanja potrebne dokumentacije od strane izvođača radova.

Republička vodna inspekcija je izvršila 71 kontrolu, a nepravilnosti utvrdila u svega pet kontrola. U zajedničkim kontrolama sa inspektorima iz Republike Srbije nezakonitosti su utvrđene u dvije trećine slučajeva.  Saradnja između nadležnih institucija je uglavnom formalne prirode i nedovoljna. Ostvarenje utvrđenih ciljeva uređenja vodotoka i dislokacije i vađenja materijala nije praćeno, niti su utvrđivani efekti postojećeg načina eksploatacije rečnog materijala iz vodotoka reke Drine.

U cilju zaštite resursa, revizori su nadležnim institucijama napisali nekoliko preporuka.

DESTABILIZACIJA KORITA

Radovi na održavanju i uređenju donjeg korita Drine, zbog slabog nadzora, pretvoreni su u nekontrolisano korišćenje pijeska i šljunka, potvrđuju revizori. Ti radovi se sada odvijaju vrlo stihijski, doprinoseći destabilizaciji korita.

– Ubuduće se radovi na održavanju riječnih korita i vodnog zemljišta moraju posmatrati kao proces uređenja riječnih tokova, sprečavanja nastanka erozije i većih šteta odnošenjem plodnih oranica, čime se stvaraju imovinsko-pravni problemi i zahtjevi za odštetu vlasnika zemljišta, prema organima RS. Sekundarne koristi koje se ostvare od iskorištenog rečnog nanosa mineralnog porijekla ili drvne mase treba posmatrati u funkciji održivosti ulaganja u uređenje riječnih tokova, a ne kao sebi cilj – poručuju revizori.

Srpska Info

CATEGORIES
Share This