Valtazar Bogišić – „Srbin svagda i svuda”

Valtazar Bogišić – „Srbin svagda i svuda”

Valtazar Bogišić – „Srbin svagda i svuda”„Narod koji rađa ovakve ljude, ne može propasti, jer on mora kroz njih, kroz svoje istaknute sinove vječno živjeti”… istaknuto je u posmrtnom govoru posvećenom Valtazaru Bogišiću, pravniku, književniku i naučniku koji je umro na današnji dan 24. aprila 1908.godine.

Rodio se u Cavtatu 1834. godine.
U Beču je postao doktor prava.
Bio je član akademija i u Zagrebu i u Beogradu.

Na prijedlog knjaza Nikole, dobio je carskim ukazom nalog da ide u Crnu Goru i učestvuje u izradi građanskog zakonika.Tako je knjaz Nikola povjerio Bogišiću da sačini pravni kodeks na osnovu studioznog ispitivanja pravnih običaja Crnogoraca, što je Bogišić ubrzo i uradio. Napisao ga je jezgrovito, narodnim jezikom. Zbog originalnog sadržaja koji predstavlja sintezu običajnog prava i modernih tekovina pravne nauke ovaj Opšti imovinski zakonik za Crnu Goru izvršio je veliki uticaj na teoriju i praksu i u zemlji i u inostranstvu.

I srcem i djelom Bogišić je uvijek bio vezan za srpski nacion. U Novom Sadu je osnovao politički pokret „Ujedinjena omladina srpska” dok je u Dubrovniku bio član „Srpskokatoličkog pokreta” a na Cetinju član „Družine za oslobađanje i ujedinjenje srpsko”.

Bio je ministar pravde u Crnoj Gori, a dugo vremena je radio kao privatni pravnik u Parizu. Umro je u Rijeci a sahranjen u svom rodnom mjestu.
Hrvati su ga prezvali u Baltazar i u svim svojim enciklopedijama ga isticali kao hrvatskog naučnika a Crnogorci kao crnogorskog.

No, istina je jedna a to je da je Valtazar Bogišić jedan od rijetkih Srba koji je ostavio veliki i značajan uticaj i na Srbe, i na Crnogorce i na Hrvate.
Na svakom polju je uspijevao uprostiti složeno i približiti narodu i politiku i pravo i književnost, što nam upravo pokazuje i njegov prevod Katonovog pravila (Regula Catoniana) a koje glasi: „Što se grbo rodi, ni vrijeme ne ispravi.”

Istok

CATEGORIES
TAGS
Share This

COMMENTS