Najveći svetski kompozitori komponovali su na srpske teme

Najveći svetski kompozitori komponovali su na srpske teme

Johanes Brams je prema motivima srpskih narodnih pesama komponovao čak osam svojih dela. A „Srpska fantazija“, Nikolaja Rimskog Korsakova, jedna od prvih njegovih većih kompozicija, bila je, što bi se danas reklo – hit koncertne sezone u Moskvi

Iako je manje poznato, za prodor srpskih narodnih pesama u evropsku muziku opet je veliku zaslugu imao Vuk Karadžić. Na stranu to što mu je primat za otkriće te poezije preuzeo Alberto Fortis, koji je znatno pre Vuka objavio četiri srpske narodne pesme, među kojima i „Hasanaginicu“, i sve to u svom putopisu po Dalmaciji.

Istini za volju, tek docnije, pošto je „Hasanaginicu“ preveo niko manji nego Gete, samo njegovo ime osiguravalo je toj pesmi popularnost i preko granice nemačkog jezičkog područja. Ali i Fortisovo otkriće i Geteov prevod ostali bi bez onolikog značaja i odjeka da se nije oglasio Vuk sa svojim zbirkama srpskih narodnih pesama.

Paralelno sa ogromnim interesovanjem za prevođenje pesama iz Vukovih zbirki tekle su i mistifikacije nastale na osnovama srpske narodne poezije, a sve to zajedno činilo je mnogo, kako na popularizaciji srpske poezije, koja je stavljana uz rame sa Homerovom, tako i na upoznavanju naroda, bez otadžbine i slobode, čiji je duh iznedrio takve vrhunske uzlete.

Pored Getea, i posle njega, prevodili su ih i prepevavali mnogi, pa i najveći pesnici kakvi su u to doba bili Puškin, Ševčenko, Mickijevič, ali popularisali i svojim čuvenim mistifikacijama književnici među kojima su bili Šarl Nodje i Prosper Merime, na primer.

Moglo bi se još štošta kazati u prilog uticaju srpskih narodnih pesama na evropsku umetničku poeziju, ali, za primer, pomenimo kako je „slovensku antitezu“ upotrebljavao Gete i, pod njegovim uticajem, još čitav niz nemačkih pesnika. Isto tako je i nerimovani petosložni stih, nazvan „srpski trohej“, postao sastavni deo nemačke metrike, koji su upotrebljavali najznačajniji nemački pesnici toga vremena.

Najintenzivnija faza prihvatanja srpskih narodnih pesama u evropskoj muzici započela je tek sedamdesetih godina devetnaestog veka i trajala do početka dvadesetog veka. Samo u toku jedne decenije pojavljuje se sedam kompozitora sa svojim srpskim pesmama: Antonin Dvoržak, Leoš Janaček, Ferdinand Tjerio, Johanes Brams, Isidor Henšel, Artur Rubinštajn i Vilhelm Červinjski.

Taj razvoj se nastavio osamdesetih godina u delima četvorice kompozitora: Bramsa, Hajnriha fon Hercogenberga, Hansa Hubera i Čajkovskog, u sledećih petnaest godina objavljene su pesme još sedmorice kompozitora, i to: Tora Aulina, Teobalda Bema, Avgusta Bungerta, Hermana, Maksa Regera, Jozefa Suka i Aleksandra Vinterbergera.

Ovaj pregled prodora srpskih narodnih pesama u evropskoj književnosti, a onda i u muziku, smatramo neophodnim da bi se moglo razumeti kako je to Brams, na primer, mogao da komponuje osam svojih dela prema srpskim narodnim melodijama, ili, kako je Čajkovskog opčinila srpska narodna pesma „Sunce jarko ne sijaš jednako“, pa da je zato upotrebi u svome delu…

Johanes Brams je prema motivima srpskih narodnih pesama komponovao čak osam svojih dela. A „Srpska fantazija“, Nikolaja Rimskog Korsakova, jedna od prvih njegovih većih kompozicija, bila je, što bi se danas reklo – hit koncertne sezone u Moskvi.

Izvor: Srpsko nasleđe br. 3

CATEGORIES
Share This