Na današnji dan rođen je Stevan Stojanović Mokranjac

Na današnji dan rođen je Stevan Stojanović Mokranjac

Stevan Stojanović Mokranjac (1856-1914) rođen 9. januara u Negotinu.

Upisuje gimnaziju u Beogradu koju uspješno završava, i tada počinje da dodaje ime Mokranjac, po očevom rodnom selu Mokranju, pokraj Negotina. Nakon završene gimnazije upisao je Prirodno-matematički odsjek Velike škole u Beogradu, ali 1879. godine odlazi na studije muzike u Minhen. Studije muzike nastavlja u Rimu 1884/5. godine, a naredne godine prelazi na konzervatorijum u Lajpcigu.

Po povratku u Beograd 1887. godine postaje horovođa Beogradskog pevačkog društva, dok uporedo radi i kao nastavnik muzike u Prvoj beogradskoj gimnaziji. Jedan je od osnivača prve Srpske muzike škole (današnje muzičke škole “Mokranjac”). Škola je osnovana 1899. godine, a Mokranjac je bio njen prvi direktor i profesor teorijskih predmeta.

Takođe, jedan je od osnivača prvog srpskog gudačkog kvarteta (sa F. Melherom, St. Šramom i J. Svobodom), koji je svojim aktivnim učešćem na beogradskoj muzičkoj sceni u periodu od 1889-1893 postavio temelje kamernog muziciranja kod nas. Predavao je crkveno pojanje na Bogosloviji u Beogradu od 1901.

Za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije (danas Srpska akademija nauka i umetnosti) izabran je 1906. Bio je, takođe, dopisni član i Francuske akademije nauka, u čije zvanje je izabran 1911. godine.

Mokranjac se danas smatra utemiljivačem srpske umjetničke muzike jer je svojim kompozicijama kao i svojim pedagoškim radom srpsku umjetničku muziku podigao na visok umjetnički nivo i stvorio mogućnost za pojavu prvih muzičara školovanih u našoj zemlji, diplomaca Srpske muzičke škole. Upravo iz tog razloga godišnja nagrada Udruženja kompozitora Srbije nosi njegovo ime, kao i mnoge muzičke škole u Srbiji (u Beogradu, Negotinu, Kraljevu, Senti, Požarevcu, Vranju, Bijeljini (RS), Zaječaru).

U Mokranjčevu čast, svake godine krajem septembra održavaju se Mokranjčevi dani u Negotinu. Festival je osnovan 1966. godine i njegov zaštitni znak je natpjevavanje horova – međunarodno horsko takmičenje koje okuplja horske pevače, dirigente i kompozitore iz zemlje i inostranstva.

Mokranjčev lik nalazi se na novčanici od 50 srpskih dinara.

Kompoziconi stil

Mokranjčevo stvaralaštvo je fokusirano na horsku muziku a cappella (uz malobrojne izuzetke). Razlog tome treba tražiti u do tada slabo razvojenom muzičkom životu u Srbiji u kojem su dominirala pjevačka društva i horovi različitih sastava.

Njegova najznačajnija djela su zasnovana na folklornoj građi, dok je znatan dio njegove kompozitorske aktivnosti posvećen i pravoslavnoj duhovnoj muzici. Karakteristike Mokranjčevog stila su čistota horskog stava, formalna dotjeranost, znalački odabir narodnih melodija pogodnih za umjetničku obradu, kao i harmonski izraz adekvatan latentnim harmonskim osobinama folklornog materijala. Stoga se Mokranjčeva dela smatraju izuzetnim primjerima umetničke stilizacije folklora koja služe kao uzor generacijama kompozitora iza njega za koje je nacionalni muzički idiom predstavljao osnovu originalnog stvaranja.

serbiancomposers.org

CATEGORIES
Share This