Za djecu iz Istočne Ilidže znatno skuplji boravak u vrtiću u Istočnom Novom Sarajevu

Djeca u Istočnom Sarajevu nemaju jednake uslove u ostvarivanju prava na predškolsko obrazovanje iako to zakon propisuje. Roditelji djece iz Istočne Ilidže plaćaju skoro duplo skuplje državni vrtić koji je na teritoriji opštine Istočno Novo Sarajevo. Opet, ko nema sreću da ide u državni vrtić, gdje su liste čekanja duge, plaćaće skuplje nego druga djeca onaj privatni. No, ni privatni vrtići nisu jednaki, Grad pomaže samo neke.

“U okviru djelatnosti predškolskog vaspitanja i obrazovanja obezbjeđuju se jednaki uslovi i prilike za ostvarivanje prava djece na vaspitanje i obrazovanje, radi dobrobiti njihovog fizičkog i mentalnog zdravlja i sigurnosti, bez obzira na pol, sposobnosti, socijalno-ekonomski status, stil života porodice, kao i kulturno, etničko, nacionalno i vjersko nasljeđe”, propisuje Zakon o predškolskom vaspitanju i obrazovanju Republike Srpske.

No, jesu li sva djeca u Istočnom Sarajevu jednaka?

Granica između opština Istočna Ilidža i istočno Novo Sarajevo fizički nije vidljiva, ali jeste u odnosu Vlade Republike Srpske prema ovim opštinama i (ne)izgrađenim objektima.

Odnedavno, ove razlike osjetiće i mališani sa jedne strane “granice”.

Iz Predškolska ustanove dječiji vrtić “Patrijarh Pavle” Istočno Novo Sarajevo nedavno su obavijestili roditelje o korekciji cijena u ovoj predškolskoj ustanovi.

Za roditelje odnosno djecu sa prebivalištem u Istočnom Novom Sarajevu cijena boravka za jedno dijete iznosi 250 KM, dok je za djecu sa prebivalištem u drugim opštinama ova cijena skoro duplo skuplja, tačnije 400 KM.

Iz ove ustanove za SPIN info kažu da je načelnik opštine Istočno Novo Sarajevo Jovan Katić predložio ovu odluku.

“ Postoji odluka upravnog odbora, ali nama sve odluke idu na usvajanje kod načelnika. Dva su osnovna argumenta: porez na lični dohodak koji ide u opštinu prebivališta i broj stanovnika po kojem se poslije raspoređuje PDV, to su argumenti koje je načelnik nama rekao”, kažu nam iz vrtića.

Na naše pitanje je li to diskriminacija djece dobili smo sljedeći odgovor:

“ Cijene će ostati dugoročnije za stanovnike opštine Istočno Novo Sarajevo, (načelnik kaže op.a.) da su svi drugi dobrodošli, ali da nema potrebe da subvencioniše boravak te djece, da ostali treba da plaćaju ekonomsku cijenu, u suštini punu cijenu kao u privatnim vrtićima”.

Podsjećamo, u opštini Istočna Ilidža nema državnog vrtića. 

Štaviše, priča o njegovoj izgradnji bila je predmet političkih prepucavanja pa su zbog toga naknadno i roditelji ostali bez subvencija za boravak ove djece u privatnim vrtićima.

Navodno, novac se skuplja za projekat izgradnje vrtića.

Doduše, da djeca iz Istočnog Novog Sarajeva trebaju plaćati nižu cijenu u odnosu na ostalu djecu saglasni su i pojedini roditelji.

Državni i privatni vrtići nisu ravnopravni

Činjenica je da djeca koja dolaze sa područja dvije susjedne opštine nisu jednaka, jer roditelji ne plaćaju istu cijenu boravka. No, nisu ni ona koja pohađaju državni i privatni vrtić.

Iako zakon propisuje da se javne i privatne ustanove osnivaju pod jednakim uslovima, na terenu potpuno drugačija situacija.

Dok iza jednih stoji država koja finansira izgradnju, plate radnika, ali i subvencije roditeljima, privatni vrtići svoje funkcionisanje obezbjeđuju isključivo iz uplata roditelja.

Sa trenutnim rastom troškova, značajnim uvećanjem cijena hrane, energenata i materijala, kao i porastom plata u drugim sektorima, jasno je da se cijena smještaja od oko 350-400 KM po djetetu ne može smatrati ekonomski održivom.

Dodatni teret za privatne ustanove predstavlja činjenica da, za razliku od javnih vrtića, nisu oslobođene plaćanja poreza na nepokretnost, što im dodatno umanjuje mogućnost ulaganja u poboljšanje uslova i razvoj usluga.

“ Vaša djeca ne smiju da budu kažnjena jer nemaju mjesta u državnom vrtiću” rekla je za skupštinskom govornicom direktorka jednog od privatnih vrtića sa područja Istočne Ilidže tokom razmatranje Informacije o radu predškolskih ustanova na sjednici Skupštine Grada Istočno Sarajevo održanoj u decembru prošle godine.

21.000 KM za vrtić iz Istočne Ilidže

Tokom rasprave o predškolskim ustanovama, direktorka je izrazila zadovoljstvo spremnošću gradonačelnika Ljubiše Ćosića da se razgovara o ovoj temi s obzirom da vrtići praktično i nisu u nadležnosti Grada.

U Istočnom Sarajevu registrovano je sedam privatnih predškolskih ustanova:

„Mašin svijet“, Istočna Ilidža „Nova radost“, Istočna Ilidža „Igra mi je hrana“, Istočna Ilidža „Cvrčak“, Pale „Bambi“, Pale „Kockalone“, Istočna Ilidžaa i „Maca“, Istočno Novo Sarajevo.

No, gradonačelnik Ćosić je pokazao i da privatni vrtići nisu jednaki. Pomoć Grada dobio je samo jedan, koji je, doduše, bio pred gašenjem.

“Sporazumom o podršci između Grada Istočno Sarajevo i Predškolske ustanove ‘Klub za djecu-Kockalone’ Grad se obavezao da će finansijski podržati ovu predškolsku ustanovu radi funkcionisanja iste u iznosu 21.000 KM”, navodi se u Prijedlogu budžeta Grada Istočno Sarajevo za 2026. godinu.

Foto: Ljubiša Ćosić/SPIN Info

Ostali vrtići možda nemaju probleme sa gašenjem, ali imaju sa nemogućnošću postizanja ekonomske cijene boravka koja je u prošloj godini iznosila preko 500 KM po djetetu.

 ”Trenutno je cijena boravka 400 KM, od čega roditelji plaćaju 320 KM, a opština sufinansira 80 KM. Sva djeca treba da imaju jednake uslove, bez obzira na to da li pohađaju javnu ili privatnu predškolsku ustanovu, što nije moguće dok cijene i standardi nisu ujednačeni”, navode iz Kluba za djecu “Bambi” Pale.

Saglasni su i iz drugog paljanskog vrtića, odnosno “Cvrčka”.

“Jedno od važnih pitanja je i finansijsko rasterećenje roditelja, odnosno uvođenje modela subvencionisanja koji bi bio jednak za svu djecu, bez obzira na to pohađaju li privatne ili javne ustanove. Na taj način bi se smanjile razlike u pristupu i omogućio veći obuhvat djece u sistemu predškolskog vaspitanja”.

U pojedinim opštinama na evidenciji Zavoda za zapošljavanje uopšte nema stručno obučenih vaspitača, što onemogućava formiranje novih grupa uprkos postojećem prostoru i velikoj listi čekanja.

“ Ja sam juče bila na birou… Kažu mi ovako, neće niko da radi u vrtiću, tu morate djeci obrisati nos, nahraniti ih, presvući…  žena koja ima dva fakulteta završena, pedagog, ne može da radi… Neće da rade, svi vole sjesti u kancelariju. Ovo je rudarski posao i svaka čast osobama koje dođu da rade u vrtić, to je odgovoran i težak posao”, kaže direktorka i dugogodišnja vaspitačica.

Poseban problem predstavlja činjenica da se dio zaposlenih mora prekvalifikovati o sopstvenom trošku, koji često prelazi nekoliko hiljada KM.

Pored vaspitača, u narednim godinama biće neophodno obezbijediti i stručne saradnike odnosno logopede, defektologe i psihologe, budući da raste broj djece sa razvojnim poteškoćama.

Grad Istočno Sarajevo nema formiran  Savjeta za predškolsko vaspitanje i obrazovanje iako su aktivnosti na formiranju započete još prije dvije godine. Forimiranje Savjeta, saglasni su iz svih vrtića, doprinijelo bi unapređenju rada svih ustanova i podizanju standarda predškolstva.

Piše: Sanja Vasković/Spininfo