Povodom Dana formiranja VRS

Povodom Dana formiranja VRS

U vrijeme ratnog vihora na teritoriji bivše države, a kao produkt duboko urezanog sjećanja na stradanje srpskog naroda u 20. vijeku, od Kosova, Kuršumlije, Kraljeva, Kragujevca, pa do Novog Sada, Jasenovca, Prebilovaca i znanih i neznanih jama po Bosni i Hercegovini, na današnji dan stvorena je Vojska Republike Srpske.

Političku krizu izazvanu otcjepljenjem Slovenije i Hrvatske srpski narod u BiH nije zatekao potpuno nespreman, kakav je bio slučaj u Drugom svjetskom ratu, nakon kraha srpske vojske u aprilu 1941 godine. Namjerno kažem, srpske, jer su se jedino Srbi iskreno zalagali za opstanak i jedne i druge Jugoslavije. Valjalo bi da se na današnji dan podsjetimo i bitnih političkih odluka koje su prethodile stvaranju VRS.

Kao jedna vrsta institucionalne zaštite, 24. oktobra 1991. godine, organizovana je Skupština srpskog naroda u BiH. Dana, 21. novembra iste godine, Skupština je objavila da sve opštine, mjesne zajednice i naseljena mjesta, gdje je više od 50% stanovnika glasalo da SRBiH ostane u Jugoslaviji, postaju dijelom srpskih autonomnih teritorija, da bi 9. januara 1992. godine, u Sarajevu, ista skupština proglasila Republiku srpskog naroda u BiH, kao federalnu jedinicu Jugoslavije. Ustav Srpske republike BiH donesen je 28. februara 1992, u kome je između ostalog pisalo da teritorija Republike obuhvata srpske autonomne oblasti, opštine i druge srpske etničke entitete. Takođe istaknuto je da se Republika sastoji i od onih područja na kojima je naš narod ostao u manjini zbog genocida u Drugom svjetskom ratu.

Samo dva dana nakon što je BiH proglasila nezavisnost, 7. aprila 1992., Srpska Republika BiH proglašava nezavisnost od Bosne i Hercegovine i ostanak u okvirima Jugoslavije.

Kada su Srbija i Crna Gora, kao jedine preostale Jugoslovenske republike, 27. aprila 1992. proglasile Saveznu Republiku Jugoslaviju, Republika Srpska i Republika Srpska Krajina su same po sebi izdvojene iz granica federacije, (iako to do 1995 nisu priznavale), čime je još jednom propala viševjekovna težnja srpskog naroda da živi u funkcionalnoj zajedničkoj državi.

Dana, 12 maja 1992., tokom sjednice Skupštine, Radovan Karadžić, prvi predsjednik Republike Srpske, objavio je šest strateških ciljeva: Državno razgraničenje od druge dvije nacionalne zajednice, koridor između Semberije i Krajine, uspostavljanje koridora u dolini Drine, uspostavljanje granica na Uni i Neretvi, izlaz na more i podjela Sarajeva na srpski i muslimanski dio.

Upravo na ovoj sjednici, Skupština Srba je uspostavila Vojsku Republike Srpske i izabrala Ratka Mladića za zapovjednika drugog vojnog okruga JNA, a u maju 1992., drugi vojni okrug je postao Glavni štab VRS. Od tada pa do kraja rata, 1995. godine, ona je garant opstanka Srba u Bosni i Hercegovini. Nizom uspješnih operacija od proboja Koridora, Mitrovdanskih ofanziva, Lukavca i drugih postavila je temelje na kojima će iznići Republika Srpska (to ime će dobiti 12. avgusta 1992.).

Vođeni dubokim osjećajem časti i odgovornosti prema svome rodu pripadnici VRS omogućili su budućim generacijama sigurniju i prosperitetniju budućnost. Borba za ideale slobode i pravde sa sobom je odnijela preko 25 000 žrtava.

Nama danas, te žrtve trebaju biti opomena da nađemo snage i sabornosti i da se jasno pozicioniramo prema najvažnijim nacionalnim pitanjima, čime ćemo i u ovim, u drugačijem kontekstu turbulentnim vremenima odbraniti najsvjetliju pobjedu u posljednje vrijeme.

Premda mi kao narod imamo nepresušan kapacitet za generisanje problema, valja upozoriti da ne smijemo dozvoliti neodgovornim politikama da prizovu novi međunarodni intervencionizam, a koji bi doveo do ustavne i teritorijalne prekompozicije, te time u ozbiljnu opasnost doveo tekovine iz Odbrambeno – otadžbinskog rata.

Takođe, sa obzirom da smo vremenom postali majstori za oblikovanje stegnute i korektne poetike, ne bi li slučajno uvrijedili druge, danas treba uputiti jasnu poruku i onima kojima je primarna želja da Republika Srpska nestane, koji neprestano ponavljaju da je nastala na genocidu, koji blate srpsko ime, pri tome zaboravljajući da govore o narodu koji je u oba svjetska rata bio na pobjedničkoj strani i dao milionske žrtve, da tamo gdje Srbe optužuju za etničko čišćenje, nas nema, Srbi su nestali iz Krajine, Slavonije, Sarajeva, doline Neretve, Kosova i Metohije!

Tim više sjećanje na bitne događaje iz prošlosti, a formiranje Vojske Republike Srpske to svakako jeste, mora biti obaveza i izraz društvene odgovornosti, kako bismo što jasnije i sistematičnije njegovali kulturu pamćenja.

Milan Savić/ISTOK

CATEGORIES
Share This