Umjesto da robijaju, osuđenici bi mogli da pune budžet

Umjesto da robijaju, osuđenici bi mogli da pune budžet

U Krivični zakonik Republike Srpske trebalo bi vratiti mogućnost da lica koja budu osuđena na kraću robiju mogu zatvorsku kaznu da otplate, čime bi, umjesto da budu na trošku države, punila budžet. Smatraju to pravnici s kojima smo razgovarali, a koji tvrde da je u pitanju inicijativa za koju se, uz njih, zalaže i dio sudija i tužilaca.

Prijedlozi su različiti pa tako advokati smatraju da bi ovakva mogućnost trebalo da se uvede za one koji budu pravosnažno osuđeni do godinu zatvora, dok sudije s kojima smo kontaktirali, sa druge strane, misle da to treba da bude period do šest mjeseci.

Mogućnost zamjene kraće zatvorske kazne novčanom je, po riječima naših sagovornika, otvorena u FBiH i na nivou BiH, ali i u zemljama okruženja.

“To znači da su građani Srpske u lošijem položaju i više im odgovara da im se sudi u FBiH nego u RS. Šta to u praksi znači? Neko bude osuđen na kaznu do godinu dana, ‘odleži’ sedam ili osam mjeseci, odnosno dvije trećine, te izađe. Samo je bio na teretu države. Ovako bi se kratkoročne kazne zatvora plaćale, kako je to praksa bila ranije, u starom zakonu”, ističu naši sagovornici.

Milan Petković, potpredsjednik Narodne skupštine Republike Srpske, ističe da je Krivičnim zakonikom RS koji je trenutno na snazi ukinuta dotadašnja zakonska mogućnost zamjene izrečene kazne zatvora novčanom kaznom.

“Smatramo da je to loše rješenje, jer je pred Sudom BiH, ali i u FBiH, dozvoljena mogućnost da se izrečena pravosnažna kazna zatvora do godinu dana zamijeni novčanom kaznom na način da se za jedan dan plaća 100 KM, te se za godinu dana uplati u budžet 36.000 KM”, rekao je Petković, koji je po struci pravnik.

Prema njegovim riječima, praksa je pokazala da kratkotrajne zatvorske kazne, one do godinu dana, nemaju efekte ni generalne ni specijalne prevencije, odnosno da idu samo na štetu države, koja ima troškove i finansira boravak tih lica u zatvoru.

“Na ovaj način bi lica koja imaju finansijsku mogućnost mogla da uplate ta sredstva i da ne idu na izdržavanje kazne zatvora, a na drugoj strani, lica koja nisu u takvoj finansijskoj mogućnosti, imaju mogućnost zamjene izrečene kazne zatvora radom za opšte dobro na slobodi, takozvanim društveno korisnim radom”, kaže Petković.

Darko Kremenović, predsjednik Advokatske komore Banjaluka, ističe da je kaznu zatvora moguće otplatiti u zemljama u okruženju.

“Sva stručna javnost je za to da se i kod nas ovo uvede. I kod nas je, prije donošenja Krivičnog zakonika koji je sada na snazi, bila otvorena mogućnost otkupa zatvorskih kazni u trajanju do šest mjeseci. Mi tražimo da se Krivični zakonik uskladi sa praksom kakva je u Srbiji, Crnoj Gori, Hrvatskoj, FBiH te na nivou BiH”, rekao je Kremenović.

Izvor “Nezavisnih” iz Osnovnog suda u Banjaluci ističe da je stav Krivičnog odjeljenja tog suda da je potrebno vratiti mogućnost zamjene kazne zatvora u novčanu kaznu, u slučajevima kada je lice osuđeno na kaznu do šest mjeseci.

“Takvu praksu imali smo ranije. Stava smo da je to potrebno ponovo vratiti u Krivični zakonik RS. Te kratkotrajne kazne zatvora su takve da lice koje izdržava kaznu stupi u kontakt sa licima koja su ranije osuđivana i dođe do efekta kontaminacije, odnosno kriminalnog zagađenja. Inače, naš prijedlog je da onaj koji je ranije osuđivan nema prava zamjene zatvorske kazne novčanom”, kaže izvor “Nezavisnih”, obrazlažući stav Krivičnog odjeljenja Osnovnog suda u Banjaluci.

U Ministarstvu pravde Srpske, sa druge strane, ističu da je njihov stav u vezi s ovim pitanjem iznesen još 2017. godine, tokom donošenja Krivičnog zakonika RS.

Podsjećaju da Vrhovni sud RS, u skladu sa Ustavom, te Zakonom o sudovima RS, ima nadležnost da obezbjeđuje jedinstvenu primjenu zakona u Srpskoj, odnosno da svi građani budu jednaki pred zakonom.

“Imali smo raniju odredbu gdje se kazna zatvora, koja je izrečena osuđenom licu u trajanju do šest mjeseci, mogla, na zahtjev osuđenog, pretvoriti u novčanu kaznu. Tad je sudija, uvažavajući težinu i okolnosti djela, dozvoljavao ili nije dozvoljavao da se kazna zatvora pretvori u novčanu kaznu”, navodi u izjavi za “Nezavisne novine” Slobodan Zec, pomoćnik ministra pravde RS.

Međutim, po njegovim riječima, u takvim okolnostima je onaj ko je većeg ili srednjeg imovnog stanja imao mogućnost da plati novčanu kaznu, dok su oni slabijeg imovnog stanja morali da idu na izdržavanje zatvorske kazne.

“Vidite da građani nisu bili jednaki pred zakonom. Osim toga, postojale su i situacije da se kazna zatvora pretvarala u novčanu kaznu s tim što ste imali dnevne iznose, koji su obračunavani u odnosu na primanja ljudi. Ako je neko nezaposlen, on je imao najmanji dnevni iznos. I tu smo imali nejednakost građana pred zakonom, jer je neko plaćao 100 KM za dan, a neko manje”, ističe Zec.

Na pitanje hoće li onda inicijativa, koja potiče od dijela advokata i nosilaca pravosudnih funkcija, zaživjeti u praksi, Zec ističe da je na radnoj grupi da to ocijeni.

“Jednakost svih građana pred zakonom ne smije biti upitna”, naglasio je Zec.

(NN)

CATEGORIES
Share This

COMMENTS