Sigurno su se vodili i u Rumuniji i Bugarskoj poznatom “maksimom”: Nećeš da radiš? Ne moraš, ima ko hoće. Eno ih u redu čekaju da rade. I onda su tako tajkuni ugnjetavali radnike, a ovi radili za budzašto.

Ipak, kako smo i u BiH čak dočekali da se takva praksa prekine, jer svi odoše u Njemačku, pa više i nema toliko onih u redu što mole za posao, situacija se promijenila i u najsiromašnijim državama Evropske unije – u Rumuniji, Bugarskoj, Mađarskoj – čiji građani su, takođe, tražili priliku da se što prije “ispale” tamo gdje će više cijeniti njihovu radnu snagu.

Nove članice EU posljednjih godina, dakle, suočavaju se sa velikim problemom – nedostatkom radnika, a da bi tome stali ukraj, primorani su povećavati plate.

Tako se prosječna neto plata u Rumuniji početkom ove godine popela na oko 620 evra, što je oko 50 odsto više nego prije dvije godine.

Samo prošle godine plate medicinskog osoblja, nastavnika i profesora skočile su oko 30 odsto, prema Romania Insideru.

Budući da se osjetio i manjak građevinskih radnika, njihove su plate početkom ove godine skočile za 40 odsto, zahvaljujući osjetnom povećanju minimalne plate.

Plate zaposlenih u rumunskom javnom zdravstvu povećale su se za dodatnih 70 odsto! Medicinska sestra zarađuje najmanje 556 evra, a ona sa višom stručnom spremom najmanje 645 evra, ne računajući obilne bonuse.

Ljekari opšte prakse primaju najmanje 1.960 evra. Zbog prekovremenih sati i rada u hitnoj službi ljekari mogu mjesečno zaraditi i dvostruko više, tvrdi Romania Insider. Najbolje plaćeni ljekari primaju više od 4.000 evra mjesečno.

Sličan razvoj događaja zahvatio je ostale srednjoevropske zemlje. Bruto plate u Mađarskoj prethodne dvije godine rasle su po 12 odsto. Početkom ove godine nastavljaju napredovati tempom od deset odsto, prema državnoj statistici.

Tome treba dodati da je svaka žena mlađa od 40 godina, sa najmanje tri godine radnog staža, dobila pravo na državni kredit od 32.000 evra za podizanje djece, koji neće vraćati ako njena porodica bude imala prinove. U Češkoj bruto plaće već dvije godine rastu po stopi od oko osam odsto, a u Poljskoj od sedam odsto.

Vlada u Varšavi podstakla je skok bruto plata Poljaka za 20 odsto prethodne dvije godine. Prosječna neto plata u Poljskoj sada iznosi oko 870 evra.

Valja podsjetiti da poljske porodice već više od tri godine dobijaju od vlade oko 115 evra mjesečno po svakom djetetu nakon prvorođenog, sve do njegove punoljetnosti, što utiče na bolji životni standard i natalitet.

Biće i u BiH tako, samo dok riješi ove nebitnosti svekolike. Ukoliko dotad potpuno ne kolabira – i društveno i ekonomski.

(Avaz)