U Republici Srpskoj i Federaciji BiH je registrovano više od 4.000 pećina i jama, a veliki broj njih nije dovoljno istražen.

Pećina Kuk je jedna među tri u Srpskoj po ljepoti, a na području je Opštine Kalinovik. Nalazi se na Sijeračkim stijenama, u najvišem dijelu kanjona rijeke Bistrice.

Dužina pećine je 688 metara. Ova pećina je pod zaštitom Zavoda za zaštitu kulturno istorijskog i prirodnog nasljeđa Republike Srpske, i spada u prirodno dobro II kategorije.

Na sjednici SO Kalinovik održanoj dana 19.03.2018. donešena je odluka o proglašenju pećine Kuk za spomenik prirode.

Pećina je prelijepa, nije speleološki istraživana, ima mnogo kaskada dubljih od metar i po, obiluje brojnim prastarim životinjskim ostacima, ispunjena atraktivnim pećinskim nakitom , koji sigurno mogu privući pažnju turista.
Pećina je izuzetno značajan paleontološki lokalitet u RepubliciSrpskoj. Tokom speleoloških i paleontoloških istraživanja pronađeni su ostaci kostiju pećinskog medvjeda “Ursus Speleus” za koje se tokom mjerenja starosti, veoma skupom metodom C-14 ispostavilo da su najstariji ostaci pećinskih medvjeda na prostoru Republike Srpske i Bosne i Hercegovine, starosti 36 000-40 000 godina.


Pećinski medvjed “Ursus Speleus” je bio jedno od najupečetljivijih stvorenja, većeg rasta, sa daleko širim obimom glave od današnjih medvjeda, širim ramenima i većim prednjim ekstremitetima. Uspravljen dosezao je gotovo tri metra. Težio je između 400 i 700 kg. Ova vrsta medvjeda izumrla je krajem posljednjeg ledenog doba, prije desetak hiljada godina.


I dok pećine u svijetu posjećuje na milione turista, slika u Kalinoviku i RS je potpuno drugačija. Iskustvo sa speleoturizmom veoma je skromno.

ISTOK